Spis treści
W skrócie
- Niebieska Linia: 800 120 002, ogólnopolski i bezpłatny telefon dla osób doznających przemocy domowej.
- Dotyczy przemocy w rodzinie, w związku, także ze strony byłego partnera.
- Rozmowę można zacząć bez podawania danych.
- W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112.
Dla kogo jest Niebieska Linia
Zadzwonić może każda osoba, która doznaje przemocy w domu albo w związku, niezależnie od płci, wieku i tego, czym się zajmuje. Przemoc może mieć różne formy, a żadna nie musi zostawiać śladów na ciele.
- Przemoc fizyczna: bicie, popychanie, duszenie, przytrzymywanie.
- Przemoc psychiczna: poniżanie, groźby, zastraszanie, ciągła kontrola, izolowanie od bliskich.
- Przemoc seksualna: zmuszanie do czynności seksualnych, także w małżeństwie i w stałym związku.
- Przemoc ekonomiczna: odbieranie zarobków, kontrola nad każdym wydatkiem, zmuszanie do pracy albo do zaciągania długów.
- Przemoc cyfrowa: sprawdzanie telefonu, śledzenie lokalizacji, grożenie publikacją zdjęć.
Zadzwonić może też osoba bliska albo świadek, na przykład sąsiad, który słyszy przemoc za ścianą, albo przyjaciółka, która widzi, że partner kontroluje każdy krok.
Przemoc domowa w związku i w pracy seksualnej
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej obejmuje nie tylko rodzinę, ale też osoby w związku, także gdy nie mieszkają razem, i byłych partnerów. Dla osób świadczących usługi seksualne ma to szczególne znaczenie. Partner, który wymusza pracę seksualną, odbiera zarobki, kontroluje telefon albo grozi ujawnieniem, stosuje przemoc. Jeśli do tego zmusza do prostytucji albo czerpie z niej korzyści, może popełniać przestępstwa z art. 203 albo art. 204 Kodeksu karnego, a w poważnych przypadkach chodzi o handel ludźmi1. Wtedy warto zadzwonić także do KCIK: +48 22 628 01 20. Sygnały opisujemy w tekście jak rozpoznać przymus, a rolę partnera w tekście partner pracuje seksualnie.
Jak wygląda rozmowa z Niebieską Linią
Rozmowę można zacząć bez podawania imienia, nazwiska i adresu. Nie trzeba mieć gotowej decyzji ani planu. Osoba po drugiej stronie wysłuchuje, pomaga uporządkować sytuację i mówi, jakie są możliwości: od wsparcia psychologicznego, przez porady prawne, po informację, gdzie szukać pomocy na miejscu, na przykład w ośrodku interwencji kryzysowej.
- Możesz zadzwonić, gdy nie wiesz, czy to, co się dzieje, to już przemoc.
- Możesz zadzwonić w imieniu kogoś innego.
- Jeśli sprawca kontroluje twój telefon, pamiętaj o historii połączeń i w miarę możliwości zadzwoń z innego telefonu.
- W bezpośrednim zagrożeniu nie czekaj, tylko dzwoń pod 112.
Procedura Niebieskiej Karty w ogólnym zarysie
Niebieska Karta to procedura, która uruchamia współpracę instytucji, gdy istnieje podejrzenie przemocy domowej. Może ją wszcząć między innymi policja, ośrodek pomocy społecznej, gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, placówka oświatowa albo przedstawiciel ochrony zdrowia, na przykład po zgłoszeniu albo po interwencji. Wszczęcie procedury nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy. Osoba doznająca przemocy dostaje informację o swoich prawach i o tym, gdzie może szukać pomocy. Następnie sprawą zajmuje się zespół przedstawicieli różnych instytucji w gminie, który ustala plan pomocy, a osoba stosująca przemoc jest wzywana na rozmowę. Procedura Niebieskiej Karty nie jest tym samym co postępowanie karne, ale może toczyć się równolegle z nim. Znęcanie się nad osobą najbliższą albo osobą pozostającą w stosunku zależności jest przestępstwem z art. 207 Kodeksu karnego1.
Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej i Kodeksu karnego jest w ISAP, a w konkretnej sprawie warto skorzystać z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej, zapisy przez starostwo albo stronę np.ms.gov.pl.
Inna pomoc przy przemocy domowej
Niebieska Linia nie jest jedynym miejscem, do którego można się zwrócić. Ośrodki interwencji kryzysowej (OIK) działają w większości miast i powiatów, bezpłatnie i bez skierowania. Ośrodki pomocy społecznej pomagają w kryzysie, także przy szukaniu bezpiecznego miejsca pobytu, na zasadach gminy. Wsparcie emocjonalne dają telefon zaufania 116 123 i całodobowe Centrum Wsparcia 800 70 2222. Gdy przemoc ma charakter seksualny, przeczytaj tekst przemoc seksualna i gdzie szukać pomocy. Wszystkie numery zebraliśmy na stronie numery pomocy.
Pytania
Jaki jest numer Niebieskiej Linii?
Niebieska Linia, ogólnopolski telefon dla osób doznających przemocy domowej, ma numer 800 120 002. Połączenie jest bezpłatne.
Czy Niebieska Linia pomaga, gdy przemoc stosuje partner, z którym nie mieszkam?
Tak. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej obejmuje także osoby w związku, które nie mieszkają razem, oraz byłych partnerów.
Czy procedura Niebieskiej Karty wymaga mojej zgody?
Nie. Wszczęcie procedury Niebieskiej Karty nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy. Może ją wszcząć między innymi policja albo ośrodek pomocy społecznej.
Źródła
- 1.Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 189a, 203, 204, 207, tekst w ISAP (isap.sejm.gov.pl).
- 2.Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej, tekst w ISAP (isap.sejm.gov.pl).
Czytaj dalej
Pomoc teraz
- 112 numer alarmowy, w bezpośrednim zagrożeniu.
- 800 120 002 Niebieska Linia, bezpłatnie.
- 116 123 telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
- 800 70 2222 Centrum Wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym, bezpłatny i całodobowy.
- +48 22 628 01 20 KCIK, gdy partner zmusza do pracy albo odbiera zarobki.
- 116 111 telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.