Co to jest sponsoring i jakie niesie ryzyka prawne

Gdzie przebiega granica między sponsoringiem a prostytucją

Polskie prawo nie zawiera definicji sponsoringu. Z prawnego punktu widzenia nie ma większego znaczenia, jak strony nazywają swoją relację. Liczą się fakty: czy obie osoby są dorosłe, czy decydują dobrowolnie, czy ktoś trzeci na tym zarabia albo do tego nakłania. Jeśli seks jest świadczony w zamian za korzyści materialne, relacja w istocie może być formą prostytucji, nawet gdy nikt tak jej nie nazywa. Na tej granicy opisujemy zjawisko, nie oceniamy osób.

• Sponsoring bez seksu, na przykład wyłącznie wspólne wyjścia, nie budzi zastrzeżeń prawnych.
• Relacja z kontaktami seksualnymi za korzyści, między dorosłymi i dobrowolnie, nie jest przestępstwem, tak jak nie jest nim samo świadczenie usług seksualnych przez osobę dorosłą¹.
• Gdy pojawia się pośrednik, który dla korzyści nakłania, kojarzy albo bierze udział w pieniądzach, wchodzi w grę art. 204 Kodeksu karnego. Więcej w tekście art 204 kk.

Sponsoring w prawie wobec dorosłych i osób poniżej 18 lat

Najważniejsza granica prawna to wiek. Kodeks karny chroni osoby małoletnie bez wyjątków i bez względu na to, czy „same chciały”¹.

• Art. 199 § 3 KK: doprowadzenie małoletniego (osoby poniżej 18 lat) do obcowania płciowego albo innej czynności seksualnej przez udzielenie mu korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicę jest przestępstwem. Oznacza to, że płacenie osobie poniżej 18 lat za seks, także w formie prezentów czy utrzymania, jest karalne.
• Art. 200 KK: obcowanie płciowe z osobą poniżej 15 lat jest przestępstwem niezależnie od korzyści i niezależnie od jej zgody.
• Art. 199 § 1 i § 2 KK: doprowadzenie do obcowania płciowego przez nadużycie stosunku zależności albo wykorzystanie krytycznego położenia też jest przestępstwem, także wobec dorosłych.
• Art. 204 § 3 KK: jeśli osoba trzecia nakłania do prostytucji małoletniego, ułatwia ją albo czerpie z niej korzyści, kara jest znacznie surowsza.

Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie jest w ISAP. W konkretnej sprawie warto skorzystać z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej.

Jeśli masz mniej niż 18 lat

Jeśli ktoś dorosły proponuje ci pieniądze, prezenty, doładowania albo inną pomoc w zamian za zdjęcia, spotkania czy seks, to on łamie prawo, a nie ty. Porozmawiaj z kimś zaufanym albo zadzwoń na telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111. W nagłej sytuacji dzwoń na 112.

Ryzyka sponsoringu

Relacja, w której jedna strona ma przewagę finansową, łatwo staje się relacją, w której ma też przewagę w innych sprawach. Ryzyka dotyczą obu stron, ale najczęściej osoby, która przyjmuje wsparcie.

• Szantaż: groźba ujawnienia relacji, zdjęć albo wiadomości rodzinie, uczelni czy pracodawcy. Groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci jest groźbą bezprawną, a zmuszanie nią do określonego zachowania jest przestępstwem z art. 191 KK¹.
• Utrwalanie i rozpowszechnianie intymnych nagrań bez zgody: przestępstwo z art. 191a KK.
• Oszustwa: obietnice pieniędzy, które nigdy nie przychodzą, prośby o „opłatę weryfikacyjną”, wyłudzanie danych i zdjęć. To może być oszustwo z art. 286 KK. Więcej w tekście o szantażu i oszustwach.
• Przemoc: spotkania w miejscach, w których nikt nie wie, gdzie jesteś, i presja, żeby zgodzić się na więcej, niż chcesz. Zapłata ani prezent nie są zgodą na wszystko, a zgodę można wycofać w każdej chwili.
• Zależność: utrzymanie, mieszkanie albo opłacone studia sprawiają, że trudno odejść. To mechanizm, który w skrajnych przypadkach prowadzi do przymusu, opisanego w tekście jak rozpoznać przymus.
• Zdrowie: ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową; bezpłatne i anonimowe badania opisujemy w przewodniku badania na choroby weneryczne.

Gdzie szukać pomocy

Jeśli ktoś cię szantażuje, grozi ci albo stosuje przemoc, możesz zgłosić to Policji na każdym komisariacie, a w nagłej sytuacji zadzwonić na 112. Wsparcie emocjonalne: telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie 116 123 i Centrum Wsparcia 800 70 2222 (bezpłatny, całodobowy). Przy przemocy domowej: Niebieska Linia 800 120 002 (bezpłatny). Wszystkie kontakty są na stronie numery pomocy.

Pytania