Spis treści
W skrócie
- Rozdziel pieniądze z pracy od pieniędzy na życie. Wystarczą dwa, trzy konta albo subkonta.
- Swoją pensję ustal na podstawie słabszych miesięcy, a nie najlepszych.
- Każdy wpływ od razu dziel procentowo na koperty.
- Nadwyżki z dobrych miesięcy zostają w buforze na cichsze tygodnie.
- Wystarczy 15 minut tygodniowo, żeby mieć budżet pod kontrolą.
Dlaczego zwykły budżet się rozjeżdża
Klasyczne porady o budżecie zakładają, że co miesiąc wpływa tyle samo. U ciebie styczeń może przynieść połowę grudnia, a sierpień zaskoczyć w dowolną stronę. Jeśli wydajesz na bieżąco to, co wpłynęło, po dobrym tygodniu masz wrażenie, że możesz wszystko, a po słabym zaczynasz się stresować czynszem.
Sposób, który działa u freelancerek, artystek i dziewczyn z branży, jest ten sam: oddziel wpływy od wypłaty. Twoja praca „zarabia” na jedno konto, a ty dostajesz z niego pensję, jak na etacie.
Metoda pensji dla siebie
- Otwórz konto na wpływy. Wszystko, co zarabiasz, trafia najpierw tutaj. Gotówkę wpłacaj regularnie, na przykład raz w tygodniu, żeby widzieć pełny obraz.
- Policz swoją pensję. Weź przychody z ostatnich sześciu miesięcy i policz średnią z trzech najsłabszych. Od tej kwoty odejmij koszty pracy i to, co odkładasz. To jest twoja bezpieczna pensja.
- Wypłacaj ją zawsze tego samego dnia. Pierwszego albo dziesiątego, wybierz datę i trzymaj się jej. Przelew na konto osobiste najwygodniej zrobić jako stałe zlecenie w banku.
- Zbuduj bufor. Na koncie wpływów zostaw z czasem równowartość jednej, dwóch pensji. To z niego płacisz sobie w słabszym miesiącu.
- Raz na kwartał popraw pensję. Jeśli bufor rośnie, możesz ją podnieść. Jeśli topnieje, obniż na chwilę albo przytnij koszty.
Koperty, czyli na co dzielić każdy wpływ
Koperty mogą być prawdziwe, ale wygodniej robić je jako subkonta albo „cele” w aplikacji banku. Każdy wpływ od razu dzielisz procentowo. Przykład dla wpływu 1000 zł:
| koperta | procent | z 1000 zł | na co |
|---|---|---|---|
| pensja i bufor | 50 | 500 zł | czynsz, jedzenie, rachunki, życie |
| koszty pracy | 25 | 250 zł | uroda, bielizna, PrEP, taksówki, telefon |
| poduszka finansowa | 15 | 150 zł | spokój na gorszy czas |
| przyjemności i cele | 10 | 100 zł | wyjazd, kurs, coś tylko dla ciebie |
Proporcje dopasuj do siebie. Jeśli nie wiesz, ile wydajesz na pracę, sprawdź tabelę w tekście o tym, jakie są koszty pracy w branży towarzyskiej. Koperta na przyjemności jest obowiązkowa, nie opcjonalna. Budżet, który nie zostawia miejsca na radość, kończy się po trzech tygodniach.
Co robić w dobrym, a co w słabym miesiącu
W dobrym miesiącu kusi, żeby od razu nagrodzić się czymś dużym. Nagradzaj się, ale z planem.
- Dobry miesiąc. Pensja wypłacona jak zwykle. Nadwyżka na koncie wpływów: połowa zostaje w buforze albo idzie na poduszkę finansową, druga połowa może iść na większy cel albo przyjemność.
- Słaby miesiąc. Pensja nadal wypłacona, tylko z bufora. Nie panikujesz i nie bierzesz spotkań, których nie chcesz. Sprawdzasz, czy to sezon, czy coś się zmieniło, i czy potrzebujesz odpocząć, czy raczej nowych zdjęć i odświeżenia profilu.
- Bardzo słaby miesiąc. Bufor się kończy? Na chwilę obniżasz pensję o 10-20 procent i odkładasz większe zakupy. To normalne i mija.
Pomaga też kalendarz sezonów. Zanotuj, które miesiące były w zeszłym roku najlepsze i najsłabsze, i zaplanuj pod nie urlop oraz większe wydatki.
Tygodniowa rutyna z pieniędzmi
Budżet nie wymaga arkuszy na trzy zakładki. Wystarczy stały kwadrans, najlepiej w ten sam dzień tygodnia, z kawą.
- Wpisz przychody z tygodnia. Data, kwota, krótka notatka. Zeszyt, notatka w telefonie albo prosta tabela.
- Podziel to, co jeszcze nie jest podzielone. Przelej procenty na koperty. Gotówkę z tygodnia wpłać na konto.
- Zerknij na koszty pracy. Czy koperta wystarczy do końca miesiąca? Jeśli nie, przesuń zakupy albo wizytę.
- Sprawdź bufor. Ile pensji masz w zapasie? Jedna to dobrze, dwie to bardzo dobrze.
- Zaplanuj kolejny tydzień. Ile dni chcesz pracować, kiedy odpoczywasz, co musisz kupić.
Raz w miesiącu dodaj jeszcze jeden krok: porównaj ten miesiąc z poprzednimi i zapisz jedną rzecz, którą zrobisz inaczej. Po pół roku masz własne dane, a nie zgadywanie. Jeśli masz pytania o podatki albo ZUS, dobra księgowa pomoże ci ułożyć to tak, żeby pasowało do twojego budżetu.
Pytania
Jak zrobić budżet przy nieregularnych dochodach?
Rozdziel konto na wpływy od konta osobistego i wypłacaj sobie stałą pensję policzoną ze słabszych miesięcy. Każdy wpływ dziel procentowo na koperty: życie, koszty pracy, poduszkę i przyjemności.
Jak ustalić wysokość pensji dla siebie?
Policz średni przychód z kilku najsłabszych miesięcy z ostatniego półrocza, odejmij koszty pracy i to, co odkładasz. To kwota, którą możesz sobie bezpiecznie wypłacać co miesiąc.
Ile pieniędzy trzymać w buforze?
Na koncie wpływów warto mieć równowartość jednej, dwóch twoich pensji. Bufor wyrównuje słabsze miesiące i jest czymś innym niż poduszka finansowa na kilka miesięcy życia.
Jaką aplikację wybrać do budżetu?
Często wystarczą subkonta lub cele oszczędnościowe w aplikacji banku i notatka w telefonie. Najlepsza jest ta metoda, której naprawdę używasz co tydzień.
Czytaj dalej
- Poduszka finansowa, ile powinna wynosić
- Ile zarabia prostytutka i ile z tego zostaje
- Koszty pracy w branży towarzyskiej
- Jak zacząć oszczędzać i inwestować