Przejdź do treści
Escortka

Zdrowie

PrEP w Polsce cena i refundacja oraz jak dostać receptę

PrEP w Polsce jest dostępny wyłącznie na receptę i nie jest refundowany, więc za lek, badania i wizyty płacisz sama. Opakowanie 30 tabletek emtrycytabiny z tenofowirem kosztuje w aptece zwykle od około 100 do 170 zł, a cały pierwszy rok z kontrolami to w praktyce około 3 tysięcy złotych. Receptę wystawia lekarz po teście na HIV i kilku badaniach krwi i moczu, a ty nie musisz mówić, czym się zajmujesz.

Uśmiechnięta kobieta odbiera leki w aptece
Spis treści
  1. Ile kosztuje PrEP w Polsce
  2. Czy PrEP w Polsce jest refundowany?
  3. Jak dostać PrEP w Polsce?
  4. Jak przyjmować PrEP przy seksie pochwowym
  5. Pytania
  6. Źródła
  7. Czytaj dalej

W skrócie

  • PrEP to tabletka przyjmowana codziennie, która chroni przed zakażeniem HIV, jeśli bierzesz ją regularnie.
  • W Polsce lek jest w pełni płatny. Nie ma refundacji ani ogólnopolskiego programu z bezpłatnym PrEP.
  • Lek kosztuje zwykle 100 do 170 zł miesięcznie, do tego badania i wizyty co około 3 miesiące.
  • Przy seksie pochwowym potrzebujesz przyjmowania codziennego. Schemat doraźny 2-1-1 nie jest dla ciebie.
  • PrEP nie chroni przed kiłą, rzeżączką, chlamydiami ani HPV, więc prezerwatywa i badania zostają.

Ile kosztuje PrEP w Polsce

Na koszt PrEP składają się trzy rzeczy: sam lek, badania przed startem i w trakcie oraz wizyty u lekarza. Lek to zamiennik (generyk) z emtrycytabiną i tenofowirem, który apteki sprzedają w opakowaniach po 30 tabletek. Ceny różnią się między aptekami, dlatego warto porównać kilka, zanim zrealizujesz receptę123.

pozycjaile kosztujejak często
lek, 30 tabletekokoło 100 do 170 złco miesiąc
badania przed startem (pakiet)około 200 złraz
pierwsza wizyta i kwalifikacjaokoło 200 do 220 złraz
badania kontrolneokoło 170 złco około 3 miesiące
wizyta kontrolnaokoło 200 złco około 3 miesiące

Kwoty za badania i wizyty pochodzą z cennika jednej warszawskiej poradni prywatnej, cena leku z poradni Medicover i poradników aptek234. U ciebie mogą być inne, ale rząd wielkości się zgadza.

Ile kosztuje rok na PrEP

Przy codziennym przyjmowaniu policz to tak: 12 opakowań leku po około 150 zł daje około 1800 zł, start z badaniami i wizytą około 400 zł, a trzy kontrole w ciągu roku po około 370 zł to kolejne 1100 zł. Razem wychodzi mniej więcej 3000 do 3300 zł w pierwszym roku i nieco mniej w kolejnych.

Czy PrEP w Polsce jest refundowany?

Nie. PrEP w Polsce nie jest refundowany i nie ma ogólnopolskiego programu, który dawałby go za darmo. Lek kupujesz ze pełną odpłatnością, a badania i wizyty w poradniach prywatnych też opłacasz sama14. Bezpłatny jest za to anonimowy test na HIV w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym, a w niektórych sytuacjach także PEP po zdarzeniu.

Część osób obniża koszt tak, że robi test na HIV za darmo w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym, a płaci tylko za resztę badań i wizytę. Zapytaj lekarza, czy wynik z punktu mu wystarczy.

Jak dostać PrEP w Polsce?

Żeby dostać PrEP, umawiasz wizytę u lekarza, który prowadzi PrEP (najczęściej specjalista chorób zakaźnych w poradni prywatnej albo w poradni przy szpitalu zakaźnym), robisz badania, a po ich wyniku dostajesz receptę. Cała droga od telefonu do pierwszej tabletki zajmuje zwykle kilka dni.

  1. Umów wizytę w poradni, która ma PrEP w ofercie. W dużych miastach jest kilka takich miejsc, w mniejszych trzeba czasem dojechać.
  2. Zrób badania startowe. Zwykle to test na HIV, kiła, HCV, HBs i anty-HBs, kreatynina, próby wątrobowe (AspAT, ALAT), morfologia i badanie moczu4.
  3. Na wizycie lekarz omawia wyniki, sprawdza, czy nie ma przeciwwskazań, i wypisuje receptę.
  4. Wykupujesz lek w aptece. Jeśli apteka go nie ma, zwykle zamówi go na następny dzień.
  5. Wracasz na kontrolę mniej więcej co 3 miesiące: test na HIV, nerki, inne zakażenia, nowa recepta.

Czy muszę mówić lekarzowi, że pracuję seksualnie?

Nie musisz. Wystarczy powiedzieć, że chcesz się chronić przed HIV, bo masz partnerów, których statusu nie znasz, albo nie zawsze możesz liczyć na prezerwatywę. Lekarz pyta o ryzyko, żeby dobrać badania, a nie żeby cię oceniać. Im szczerzej opiszesz sytuację, tym lepiej dobierze kontrole, ale zakres tego, co powiesz, zależy od ciebie.

Jak przyjmować PrEP przy seksie pochwowym

PrEP dla kobiet działa przy przyjmowaniu codziennym, jedna tabletka o stałej porze. Schemat doraźny, czyli dwie tabletki przed stosunkiem i po jednej przez dwa kolejne dni (2-1-1), jest zalecany tylko przy seksie analnym między mężczyznami i nie chroni wystarczająco przy seksie pochwowym45.

  • Pełna ochrona przy seksie pochwowym przychodzi po około 20 dniach codziennego przyjmowania. Wcześniej używaj prezerwatywy przy każdym kontakcie4.
  • Gdy kończysz PrEP, bierz tabletki jeszcze przez 7 dni po ostatniej sytuacji ryzyka, a najlepiej ustal termin odstawienia z lekarzem4.
  • Pominięta jedna dawka nie przekreśla ochrony, ale kilka pominiętych pod rząd już tak. Pomaga przypomnienie w telefonie o tej samej godzinie co codzienna rutyna.
  • Planujesz ciążę, jesteś w ciąży albo karmisz? Powiedz o tym lekarzowi, bo to wpływa na plan badań.

Jak wyjść z wizyty z receptą za pierwszym razem

Zabierz ze sobą listę leków, które bierzesz, i daty ostatnich badań, jeśli je masz. Powiedz od razu, że chodzi o PrEP, i zapytaj o trzy rzeczy: na ile miesięcy lekarz wypisze lek, kiedy jest następna kontrola i co zrobić, jeśli zabraknie ci tabletek przed wizytą. Wyniki badań zachowaj w jednym miejscu, przy każdej kontroli lekarz będzie je porównywał.

Pytania

Ile kosztuje PrEP w aptece?

Opakowanie 30 tabletek PrEP (emtrycytabina z tenofowirem) kosztuje w polskiej aptece zwykle od około 100 do 170 zł, w zależności od producenta zamiennika i apteki. Lek nie jest refundowany, więc płacisz pełną cenę. Na miesiąc codziennego przyjmowania potrzebujesz jednego opakowania.

Czy PrEP w Polsce jest dostępny bez recepty?

Nie. PrEP w Polsce wydaje się tylko na receptę, bo przed startem trzeba wykluczyć zakażenie HIV i sprawdzić nerki. Branie leku bez testu jest ryzykowne: przy niewykrytym HIV może doprowadzić do oporności wirusa na leki. Leki z niesprawdzonych sklepów internetowych mogą być podróbkami.

Jak szybko działa PrEP u kobiet?

Przy seksie pochwowym PrEP daje pełną ochronę po około 20 dniach codziennego przyjmowania. Przy seksie analnym ochrona przychodzi szybciej, po około 7 dniach. Do tego czasu używaj prezerwatywy przy każdym kontakcie.

Czy PrEP chroni przed innymi chorobami wenerycznymi?

Nie. PrEP chroni tylko przed HIV. Przed kiłą, rzeżączką i chlamydiami chroni prezerwatywa, przed WZW B i HPV szczepienia (zobacz, ile kosztuje szczepienie HPV dla dorosłych), a resztę wyłapują regularne badania na choroby weneryczne.

Co zrobić, jeśli ryzyko już się zdarzyło, a nie biorę PrEP?

Wtedy PrEP nie pomoże, potrzebujesz PEP, czyli leków po ekspozycji. Trzeba je zacząć jak najszybciej, najpóźniej do 72 godzin. Szczegóły, gdzie iść i co powiedzieć, są w tekście PrEP i PEP, czyli kiedy stosować każdą z metod.

Źródła

  1. 1.Krajowe Centrum ds. AIDS, profilaktyka przedekspozycyjna, aids.gov.pl.
  2. 2.Medicover, PrEP, dostępność i cennik, medicover.pl.
  3. 3.Gemini, poradnik o PrEP, gemini.pl.
  4. 4.Przychodnia Bemowo, PrEP, badania, schematy i cennik, ulekarzy.pl.
  5. 5.Światowa Organizacja Zdrowia, wytyczne dotyczące PrEP, who.int.

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady lekarskiej. Ceny leków i usług zmieniają się, sprawdź je w aptece i w poradni przed wizytą.

Czytaj dalej