Spis treści
W skrócie
- Osoba, która sama publikuje informacje o sobie, nie odpowiada z art. 204 KK.
- Odpowiedzialność może grozić temu, kto dla korzyści ułatwia cudzą prostytucję, na przykład prowadzi płatny serwis z ogłoszeniami; granice ocenia sąd.
- Art. 142 KW dotyczy natarczywego albo gorszącego proponowania czynu nierządnego w miejscu publicznym.
Reklama usług seksualnych a art. 204 KK
Polskie prawo nie zawiera jednego przepisu, który zakazywałby każdej reklamy usług seksualnych. Kluczowy jest art. 204 Kodeksu karnego, który karze osoby trzecie zarabiające na cudzej prostytucji1. Osoba dorosła, która samodzielnie publikuje informację o sobie, nie nakłania nikogo innego do prostytucji ani nie ułatwia jej komuś innemu, więc nie wypełnia znamion tego przepisu.
Inaczej wygląda sytuacja osoby trzeciej. Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej ułatwia innym uprawianie prostytucji, może odpowiadać za kuplerstwo z art. 204 § 1 KK, a kto czerpie z niej korzyści, za sutenerstwo z § 2. Dotyczy to na przykład prowadzenia serwisu z ogłoszeniami za opłatą, redagowania ogłoszeń za inne osoby za część ich dochodu albo zarządzania ich kontaktem z klientami. Granice w konkretnej sprawie ocenia sąd, a orzecznictwo nie jest jednolite. Za czyny z art. 204 § 1 i § 2 KK grozi kara pozbawienia wolności do lat 3.
Ogłoszenia jako narzędzie werbowania
Ogłoszenia działają też w przeciwną stronę: bywają używane do werbowania osób do pracy seksualnej pod pozorem innej pracy, na przykład hostessy, modelki albo opiekunki za granicą. To typowy mechanizm handlu ludźmi i stręczycielstwa. Sygnały ostrzegawcze to niejasne warunki, nacisk na szybki wyjazd, „opłaty” za pośrednictwo i prośba o przekazanie dokumentów. Jeśli coś budzi twoje wątpliwości, skontaktuj się z Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK), prowadzonym przez Fundację La Strada: +48 22 628 01 203. Pełna lista telefonów jest w zakładce numery pomocy.
Proponowanie w miejscu publicznym (art. 142 Kodeksu wykroczeń)
Art. 142 Kodeksu wykroczeń przewiduje odpowiedzialność za natarczywe albo wywołujące zgorszenie proponowanie czynu nierządnego w miejscu publicznym2. Przepis nie dotyczy samego świadczenia usług ani informacji publikowanych w internecie, tylko sposobu zachowania w przestrzeni publicznej. Najczęściej może mieć znaczenie przy pracy ulicznej, którą opisujemy w dziale kulisy branży escort.
Osoby niepełnoletnie to bezwzględna granica
Każda forma oferowania czynności seksualnych z udziałem osoby poniżej 18 lat jest przestępstwem. Płacenie osobie niepełnoletniej za czynność seksualną karze art. 199 § 3 KK, a nakłanianie jej do prostytucji, ułatwianie jej albo czerpanie z niej korzyści art. 204 § 3 KK, przewidujący znacznie surowszą karę1. Jeśli widzisz w internecie treść, która może dotyczyć osoby niepełnoletniej, zgłoś ją na policję; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112. Dzieci i młodzież mogą szukać pomocy pod numerem 116 111.
Wizerunek, dane i szantaż
Publikowanie wizerunku i danych w kontekście usług seksualnych niesie ryzyka, które wykraczają poza prawo karne dotyczące prostytucji. Zdjęcie raz opublikowane może zostać skopiowane, powiązane z prawdziwym nazwiskiem i użyte do szantażu wobec rodziny, pracodawcy albo szkoły. Prawo chroni przed takimi działaniami:
- groźba ujawnienia pracy bliskim jest groźbą bezprawną (art. 115 § 12 KK), a zmuszanie nią do czegokolwiek to przestępstwo z art. 191 KK,
- utrwalanie nagiego wizerunku przemocą, groźbą lub podstępem oraz rozpowszechnianie go bez zgody karze art. 191a KK,
- podszywanie się pod inną osobę i uporczywe nękanie to przestępstwo z art. 190a KK,
- wyłudzenie pieniędzy przez wprowadzenie w błąd to oszustwo z art. 286 KK.
Użycie czyjegoś zdjęcia w ogłoszeniu bez zgody tej osoby narusza też jej dobra osobiste i może być podstawą roszczeń cywilnych. O szantażu i oszustwach piszemy szerzej w tekście szantaż i oszustwa.
Ogłoszenia, pieniądze i podatki
Ogłoszenia i płatności za nie zostawiają ślad, który może mieć znaczenie przy ocenie źródła dochodów. Kwestie podatkowe, w tym ryzyko opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł, omawiamy w artykule prostytucja a podatek. Ogólny obraz przepisów znajdziesz w przewodniku prostytucja w Polsce, a szybką ocenę konkretnej sytuacji w narzędziu kompas prawny.
Pytania
Czy reklamowanie własnych usług seksualnych jest karalne?
Dorosła osoba, która sama publikuje informację o sobie, nie odpowiada z art. 204 Kodeksu karnego, bo ten przepis dotyczy osób trzecich zarabiających na cudzej prostytucji. Osobno art. 142 Kodeksu wykroczeń dotyczy natarczywego albo gorszącego proponowania czynu nierządnego w miejscu publicznym.
Czy prowadzenie serwisu z ogłoszeniami usług seksualnych jest legalne?
Prowadzenie takiego serwisu za opłatą może zostać uznane za ułatwianie cudzej prostytucji w celu osiągnięcia korzyści majątkowej z art. 204 § 1 KK. Granice w konkretnej sprawie ocenia sąd.
Co zrobić, gdy ktoś grozi ujawnieniem mojego ogłoszenia rodzinie?
To groźba bezprawna, a zmuszanie nią do czegokolwiek jest przestępstwem z art. 191 Kodeksu karnego. Można to zgłosić na policji, a w nagłej sytuacji dzwonić pod 112.
Źródła
- 1.Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 115 § 12, art. 190a, 191, 191a, 199, 204, 286; tekst jednolity w ISAP.
- 2.Ustawa z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, art. 142.
- 3.Fundacja La Strada: Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi.
Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie jest w ISAP. W konkretnej sprawie skorzystaj z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej. Wszystkie teksty prawne są w dziale prostytucja a prawo.
Czytaj dalej
- Art. 204 KK paragraf po paragrafie
- Kuplerstwo
- Szantaż i oszustwa
- Czy prostytucja w Polsce jest legalna
- Numery pomocy