Spis treści
W skrócie
- Kuplerstwo to ułatwianie innej osobie uprawiania prostytucji w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
- Opisuje je art. 204 § 1 Kodeksu karnego, razem ze stręczycielstwem; grozi za nie kara pozbawienia wolności do lat 3.
- Bez celu osiągnięcia korzyści majątkowej ułatwianie nie jest kuplerstwem.
Definicja kuplerstwa w prawie karnym
Art. 204 § 1 Kodeksu karnego karze tego, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nakłania inną osobę do uprawiania prostytucji lub jej to ułatwia1. Nakłanianie to stręczycielstwo, a ułatwianie w doktrynie nazywa się kuplerstwem. Ułatwianie oznacza stwarzanie warunków, które sprawiają, że prostytucja innej osoby jest prostsza, bezpieczniejsza dla organizatora albo bardziej dochodowa.
Warunek jest jeden, ale kluczowy: sprawca musi działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Pomoc udzielona bezinteresownie, na przykład podwiezienie znajomej bez żadnej zapłaty, nie spełnia znamion kuplerstwa. Krótką definicję znajdziesz w haśle kuplerstwo w słowniku.
Co kuplerstwo oznacza dla osoby świadczącej usługi
Osoba, której ktoś ułatwia prostytucję, nie odpowiada karnie. Zależność od organizatora oznacza jednak realne ryzyka: brak kontroli nad warunkami, zadłużenie, a czasem przemoc. Sygnały takie jak zabrane dokumenty, dług, którego nie da się spłacić, albo zakaz kontaktu z bliskimi mogą wskazywać na handel ludźmi. Pomoc daje Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK), prowadzone przez Fundację La Strada: +48 22 628 01 202. W nagłej sytuacji dzwoń pod 112. Więcej w tekście jak rozpoznać przymus i w zakładce numery pomocy.
Co może być ułatwianiem prostytucji
Ocena zawsze zależy od okoliczności sprawy, a orzecznictwo nie jest w każdym punkcie jednolite. W doktrynie i orzecznictwie jako ułatwianie dla korzyści najczęściej ocenia się sytuacje, w których ktoś za opłatą:
- udostępnia lokal albo pokoje z wiedzą, że służą prostytucji, a opłata jest z tym związana (na przykład jest wyższa właśnie z tego powodu),
- organizuje kontakty z klientami, przyjmuje rezerwacje albo zarządza grafikiem innych osób,
- prowadzi serwis z płatnymi ogłoszeniami usług seksualnych,
- zapewnia transport lub ochronę osobom świadczącym usługi w ramach zorganizowanej działalności.
Nie jest kuplerstwem to, co osoba świadcząca usługi robi dla siebie samej. Nie odpowiada też z art. 204 osoba, która sama publikuje informacje o sobie. Szczegóły dotyczące lokali opisujemy w tekstach najem mieszkania a prostytucja i agencja towarzyska a prawo, a ogłoszeń w tekście reklama usług seksualnych.
Kara za kuplerstwo
Za kuplerstwo grozi kara pozbawienia wolności do lat 3, taka sama jak za stręczycielstwo i sutenerstwo1. Znacznie surowsza kara grozi, gdy osoba, której prostytucję sprawca ułatwia, jest małoletnia (art. 204 § 3 KK). Jeśli sprawca jednocześnie pobiera część dochodów, może odpowiadać także z art. 204 § 2 KK, czyli za sutenerstwo. Przy przemocy, groźbie albo wykorzystaniu zależności w grę wchodzą art. 203 KK i art. 189a KK o handlu ludźmi. Całość przepisu omawiamy w artykule art. 204 KK.
Jak odróżnić kuplerstwo, stręczycielstwo i sutenerstwo
| Pojęcie | Kluczowe pytanie | Przepis |
|---|---|---|
| Stręczycielstwo | Czy ktoś namawia do prostytucji dla korzyści? | art. 204 § 1 KK |
| Kuplerstwo | Czy ktoś za opłatą stwarza warunki do cudzej prostytucji? | art. 204 § 1 KK |
| Sutenerstwo | Czy ktoś bierze pieniądze z cudzej prostytucji? | art. 204 § 2 KK |
W praktyce te zachowania często występują razem. Rozróżnienie ma znaczenie dla opisu czynu w akcie oskarżenia, ale nie dla wysokości zagrożenia karą, które jest takie samo. Szerszy kontekst znajdziesz w przewodniku prostytucja w Polsce.
Jak wygląda postępowanie w sprawie o kuplerstwo
Przestępstwa z art. 204 KK są ścigane z urzędu. Oznacza to, że policja i prokuratura prowadzą sprawę niezależnie od tego, czy osoba pokrzywdzona złoży wniosek, a postępowanie może się zacząć od zawiadomienia każdej osoby, która wie o przestępstwie. Zawiadomienie można złożyć na każdym komisariacie albo w prokuraturze, ustnie lub na piśmie. Osoba, której prostytucję ktoś ułatwiał dla zysku, ma w postępowaniu status pokrzywdzonej, a nie podejrzanej: może być informowana o jego przebiegu, składać wnioski i ustanowić pełnomocnika. Bezpłatną poradę w tej sprawie można uzyskać w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, a wsparcie emocjonalne w ośrodku interwencji kryzysowej albo pod numerem 116 123. Jeśli sprawa wiąże się z przemocą w rodzinie, pomaga Niebieska Linia: 800 120 002 (bezpłatny).
Pytania
Co to jest kuplerstwo?
To ułatwianie innej osobie uprawiania prostytucji w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Przestępstwo opisuje art. 204 § 1 Kodeksu karnego, a grozi za nie kara pozbawienia wolności do lat 3.
Czy pomoc znajomej osobie świadczącej usługi to kuplerstwo?
Nie, jeśli pomoc jest bezinteresowna. Kuplerstwo wymaga działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ocena zależy od okoliczności, dlatego w wątpliwej sytuacji warto zasięgnąć porady prawnika.
Czym kuplerstwo różni się od sutenerstwa?
Kupler za opłatą stwarza warunki do cudzej prostytucji, a sutener czerpie korzyści majątkowe z dochodów osoby świadczącej usługi. Pierwsze opisuje art. 204 § 1, drugie art. 204 § 2 Kodeksu karnego.
Źródła
- 1.Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 189a, 203, 204; tekst jednolity w ISAP.
- 2.Fundacja La Strada: Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi.
Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie jest w ISAP. W konkretnej sprawie skorzystaj z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej. Wszystkie teksty prawne są w dziale prostytucja a prawo, a szybką ocenę sytuacji daje kompas prawny.
Czytaj dalej
- Stręczycielstwo
- Sutenerstwo
- Najem mieszkania a prostytucja
- Art. 204 KK paragraf po paragrafie
- Numery pomocy