Spis treści
- Pierwszy krok to sprawdzenie, czy możesz odejść bezpiecznie
- Drugi krok to plan finansowy na pierwsze miesiące
- Trzeci krok to powiatowy urząd pracy i ubezpieczenie zdrowotne
- Czwarty krok to ośrodek pomocy społecznej i mieszkanie
- Piąty krok to zdrowie fizyczne i psychiczne
- Szósty krok to ślady w sieci, kontakty i szantaż
- Siódmy krok to decyzja, komu powiedzieć i czy w ogóle
- Źródła
- Czytaj dalej
W skrócie
- Najpierw bezpieczeństwo: jeśli ktoś nie pozwala Ci odejść, to sygnał przymusu. Dzwoń pod 112 albo do KCIK: +48 22 628 01 20.
- Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy daje ubezpieczenie zdrowotne, szkolenia i doradztwo.
- Ośrodek pomocy społecznej pomaga przy zasiłkach i mieszkaniu interwencyjnym.
- Nie musisz nikomu ujawniać, czym się zajmowałaś.
Pierwszy krok to sprawdzenie, czy możesz odejść bezpiecznie
Jeśli pracujesz na własny rachunek i nikt nie ma wpływu na Twoje decyzje, możesz przejść od razu do planu finansowego. Jeśli jednak ktoś zabiera Ci pieniądze, trzyma Twoje dokumenty, pilnuje, gdzie jesteś, albo mówi, że najpierw musisz „odpracować” dług, to nie jest zwykła praca, z której się zwalniasz. Taka sytuacja może być handlem ludźmi albo doprowadzeniem do prostytucji, czyli przestępstwem osoby, która Cię kontroluje, nie Twoim (art. 115 § 22, art. 203 i art. 204 Kodeksu karnego)1.
W takim przypadku nie informuj tej osoby o planach odejścia. Zadzwoń do Krajowego Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnego dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK), prowadzonego przez La Strada: +48 22 628 01 20. Konsultacje są po polsku i w innych językach, także dla cudzoziemców2. W nagłym zagrożeniu dzwoń pod 112. Opis sygnałów przymusu znajdziesz w tekście jak rozpoznać przymus.
Drugi krok to plan finansowy na pierwsze miesiące
Najczęstszą przeszkodą w odejściu są pieniądze. Zanim zmienisz źródło dochodu, spisz stałe koszty (czynsz, rachunki, raty, jedzenie, dojazdy) i sprawdź, na ile miesięcy wystarczą oszczędności. Takie wyliczenie pozwala zobaczyć, czy potrzebujesz pomocy od razu, czy możesz przez chwilę szukać pracy spokojnie. Więcej o kosztach tej pracy opisujemy w tekście koszty i ryzyka pracy seksualnej.
- Jeśli masz długi, nie bierz kolejnych pożyczek, żeby je spłacić. Sytuację możesz bezpłatnie omówić w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, dostępnym w każdym powiecie.
- Jeśli prowadzisz zarejestrowaną działalność gospodarczą, jej zawieszenie albo zamknięcie oraz ostatnie rozliczenia omów z doradcą podatkowym albo w Krajowej Informacji Skarbowej. Szerzej piszemy o tym w tekście prostytucja a podatek.
- Jeśli nie masz udokumentowanego źródła dochodu, zachowaj porządek w dokumentach tego, co masz. Przy kontroli majątku mogą pojawić się pytania o przychody z nieujawnionych źródeł, dlatego rozmowa z doradcą podatkowym jest rozsądnym krokiem3.
Trzeci krok to powiatowy urząd pracy i ubezpieczenie zdrowotne
Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna daje ubezpieczenie zdrowotne, czyli dostęp do lekarzy w ramach NFZ, nawet jeśli wcześniej nie byłaś ubezpieczona. Urząd oferuje też szkolenia, bony, doradztwo zawodowe i dofinansowanie na rozpoczęcie działalności, na zasadach, które ustala dany urząd4. Warto zapytać doradcę zawodowego o kursy prowadzące do konkretnego zawodu.
W urzędzie nie musisz opowiadać, czym zajmowałaś się wcześniej. Wystarczy powiedzieć, że szukasz pracy i jakiego rodzaju. Jeśli boisz się pytań o przerwę w zatrudnieniu, przeczytaj poradnik luka w CV, w którym opisujemy, jak mówić o niej uczciwie i bez ujawniania szczegółów.
Czwarty krok to ośrodek pomocy społecznej i mieszkanie
Miejski albo gminny ośrodek pomocy społecznej (MOPS, GOPS) pomaga w kryzysie: przyznaje zasiłki, pomaga załatwiać sprawy urzędowe, a gmina może zapewnić mieszkanie interwencyjne, na swoich zasadach4. Jeśli mieszkasz w lokalu, który jest związany z pracą, albo osoba, u której mieszkasz, kontroluje Twoje życie, zacznij od tej rozmowy. Możesz poprosić pracownika socjalnego o dyskrecję i powiedzieć tylko tyle, ile jest potrzebne do udzielenia pomocy.
Ośrodki interwencji kryzysowej (OIK) działają w większości miast i powiatów, bezpłatnie i bez skierowania. Pomagają w nagłej sytuacji: po przemocy, przy utracie mieszkania, w silnym kryzysie emocjonalnym. Przy przemocy domowej pomaga też Niebieska Linia: 800 120 002.
Piąty krok to zdrowie fizyczne i psychiczne
Odejście to dobry moment na pełne badania. Test HIV w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym jest anonimowy, bezpłatny i bez skierowania, a w wielu punktach można zbadać się też na kiłę i HCV. Do wenerologa w ramach NFZ nie potrzeba skierowania. Szczegóły w tekście badania na choroby weneryczne.
Po odejściu często pojawiają się wstyd, lęk, zmęczenie albo pustka. To normalne reakcje na dużą zmianę. Pomaga telefon zaufania 116 123, bezpłatne i całodobowe Centrum Wsparcia 800 70 2222, OIK oraz poradnie zdrowia psychicznego w ramach NFZ (do psychiatry nie potrzeba skierowania). Więcej w poradniku pomoc psychologiczna po pracy seksualnej.
Szósty krok to ślady w sieci, kontakty i szantaż
Jeśli publikowałaś informacje o sobie w internecie, usuń je lub poproś administratorów serwisów o ich usunięcie. Zmień numer telefonu używany w pracy albo przestań go używać. Zablokuj osoby, z którymi nie chcesz mieć kontaktu. Zachowaj jednak zrzuty ekranu wiadomości zawierających groźby, bo mogą być dowodem.
Zdarza się, że po odejściu ktoś próbuje wymusić kontakt albo pieniądze groźbą ujawnienia pracy rodzinie czy pracodawcy. Taka groźba może być groźbą bezprawną, a zmuszanie nią do określonego zachowania jest przestępstwem (art. 191 w związku z art. 115 § 12 Kodeksu karnego). Przestępstwem jest też rozpowszechnianie bez zgody nagrań lub zdjęć intymnych (art. 191a) i uporczywe nękanie (art. 190a)1. Możesz to zgłosić na każdym komisariacie Policji. Więcej w tekście szantaż i oszustwa.
Przepisy się zmieniają, a ich aktualne brzmienie jest w ISAP (isap.sejm.gov.pl). W konkretnej sprawie warto skorzystać z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej, dostępnej w każdym powiecie (zapisy przez starostwo albo stronę np.ms.gov.pl).
Siódmy krok to decyzja, komu powiedzieć i czy w ogóle
Nie masz obowiązku nikomu mówić, czym się zajmowałaś. Nowemu pracodawcy, sąsiadom czy znajomym wystarczy tyle, ile sama zdecydujesz. Jeśli chcesz, żeby ktoś bliski Cię wspierał, wybierz osobę, której ufasz, i powiedz tyle, ile jest Ci potrzebne. Bliskim możesz przekazać nasz poradnik dla bliskich, który podpowiada, jak rozmawiać bez oceniania.
Odejście nie zawsze jest jednorazowe. Jeśli wrócisz do pracy, bo zabrakło pieniędzy albo wsparcia, to nie jest porażka, tylko informacja, czego zabrakło w planie. Możesz zacząć od nowa w dowolnym momencie.
Źródła
- 1.Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 115 § 12 i § 22, art. 190a, art. 191, art. 191a, art. 203, art. 204, tekst w ISAP.
- 2.Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi, prowadzone przez Fundację La Strada.
- 3.Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30 ust. 1 pkt 7, tekst w ISAP.
- 4.Zasady udzielania pomocy przez powiatowe urzędy pracy oraz ośrodki pomocy społecznej: informacje właściwego urzędu i gminy.
Czytaj dalej
- Luka w CV: jak opisać przerwę w pracy
- Pomoc psychologiczna po pracy seksualnej
- Numery pomocy w jednym miejscu
- Wyjście z branży: wszystkie poradniki