Spis treści
W skrócie
- Prowadzenie lokalu, w którym osoba trzecia dla korzyści organizuje lub ułatwia prostytucję innych albo bierze udział w ich dochodach, podpada pod art. 204 KK.
- Grozi za to kara pozbawienia wolności do lat 3.
- Osoba świadcząca usługi w takim miejscu nie odpowiada karnie, ale ponosi poważne ryzyka.
Czy agencja towarzyska jest legalna w Polsce
W Polsce samo świadczenie usług seksualnych przez dorosłą osobę na własny rachunek nie jest karalne, ale zarabianie na cudzej prostytucji już tak1. Agencja towarzyska w potocznym znaczeniu to miejsce, w którym ktoś inny niż osoby świadczące usługi organizuje pracę, przyjmuje klientów, udostępnia pokoje i pobiera opłaty albo część dochodów. Takie działanie wypełnia znamiona art. 204 Kodeksu karnego: ułatwiania prostytucji dla korzyści (§ 1, kuplerstwo) albo czerpania z niej korzyści (§ 2, sutenerstwo). Często oba naraz. Krótką definicję pojęcia zawiera hasło agencja towarzyska w słowniku.
Nie ma w polskim prawie licencji ani zezwolenia, które pozwalałoby legalnie prowadzić dom publiczny. Wpisanie do rejestru działalności innej nazwy usług nie zmienia oceny karnej tego, co faktycznie dzieje się w lokalu.
Ryzyka dla osób pracujących w agencji towarzyskiej
Praca w miejscu prowadzonym przez kogoś innego nie jest karalna dla osoby świadczącej usługi, ale oznacza szczególne ryzyka. Najpoważniejsze to zależność od organizatora: brak wpływu na warunki pracy, liczbę klientów i podział pieniędzy. Do tego dochodzi brak jakiejkolwiek umowy, ubezpieczenia i udokumentowanego dochodu, o czym piszemy w artykule prostytucja a podatek.
Niektóre sygnały wskazują, że sytuacja przekroczyła granicę wyzysku i może być handlem ludźmi:
- zabrane albo „przechowywane” dokumenty tożsamości,
- dług wobec organizatora, który rośnie zamiast maleć, na przykład za podróż, mieszkanie albo „kary”,
- brak dostępu do własnych pieniędzy,
- zakaz wychodzenia, kontaktu z bliskimi albo korzystania z telefonu,
- groźby wobec ciebie lub rodziny, groźba ujawnienia pracy bliskim.
Definicja handlu ludźmi w art. 115 § 22 KK obejmuje wykorzystanie w prostytucji nawet za zgodą osoby, jeśli zgodę uzyskano podstępem albo wykorzystując zależność lub krytyczne położenie1. Więcej w tekście jak rozpoznać przymus.
Gdzie szukać pomocy
Jeśli rozpoznajesz u siebie albo u kogoś bliskiego sygnały z listy powyżej, możesz skontaktować się z Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK), prowadzonym przez Fundację La Strada: +48 22 628 01 202. Pomoc jest dostępna także dla cudzoziemców, w języku polskim i w innych językach. W nagłej sytuacji dzwoń pod 112. Zawiadomienie o przestępstwie można złożyć na każdym komisariacie. Bezpłatne wsparcie dają też ośrodki interwencji kryzysowej, a w kryzysie emocjonalnym telefon 116 123. Pełna lista numerów jest w zakładce numery pomocy, a o drodze do innej pracy piszemy w dziale wyjście z branży.
Kto odpowiada karnie, a kto nie
Odpowiedzialność z art. 204 KK dotyczy osób trzecich, które działają w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W praktyce może to obejmować:
- osobę, która prowadzi lokal i pobiera opłaty lub udział w dochodach,
- osoby, które za wynagrodzenie organizują pracę innych, przyjmują rezerwacje albo zarządzają grafikiem,
- osoby, które namawiają do podjęcia pracy w lokalu, licząc na korzyść (stręczycielstwo),
- w niektórych okolicznościach wynajmującego, który wie, do czego służy lokal, i czerpie z tego korzyść.
Nie odpowiada karnie dorosła osoba, która w takim miejscu świadczy usługi. Prawo traktuje ją jako pokrzywdzoną wyzyskiem. Nie odpowiada też klient korzystający z usług dorosłej osoby, która działa dobrowolnie. Ocena konkretnej sytuacji zależy od okoliczności, a orzecznictwo nie jest w każdej kwestii jednolite. Omówienie przepisu znajdziesz w artykule art. 204 KK.
Kara za prowadzenie agencji towarzyskiej
Za czyny z art. 204 § 1 i § 2 KK grozi kara pozbawienia wolności do lat 31. Znacznie surowsza kara grozi, gdy w lokalu pracuje osoba małoletnia (art. 204 § 3 KK); dodatkowo płacenie osobie poniżej 18 lat za czynność seksualną jest przestępstwem z art. 199 § 3 KK. Jeśli organizator stosuje przemoc, groźby, podstęp albo wykorzystuje zależność, w grę wchodzi art. 203 KK, a przy werbowaniu i przetrzymywaniu osób w celu ich wykorzystania art. 189a KK o handlu ludźmi, zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Z działalnością taką mogą się też wiązać przestępstwa skarbowe i prania pieniędzy, których tu nie omawiamy.
Pytania
Czy agencja towarzyska jest legalna w Polsce?
Nie w znaczeniu miejsca, w którym ktoś dla korzyści organizuje lub ułatwia prostytucję innych osób albo bierze udział w ich dochodach. Takie działanie podpada pod art. 204 Kodeksu karnego i grozi za nie kara pozbawienia wolności do lat 3.
Czy praca w agencji towarzyskiej jest karalna?
Dla dorosłej osoby, która świadczy tam usługi, nie. Odpowiedzialność karna dotyczy organizatorów i osób czerpiących korzyści. Osoba pracująca ponosi jednak ryzyka zależności, długu i przemocy.
Co zrobić, gdy organizator zabrał dokumenty?
To jeden z sygnałów handlu ludźmi. Skontaktuj się z Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi pod numerem +48 22 628 01 20, a w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Źródła
- 1.Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 115 § 22, art. 189a, 199, 203, 204; tekst jednolity w ISAP.
- 2.Fundacja La Strada: Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi.
Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie jest w ISAP. W konkretnej sprawie skorzystaj z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej. Wszystkie teksty prawne są w dziale prostytucja a prawo, szerszy kontekst w przewodniku prostytucja w Polsce, a szybką ocenę sytuacji daje kompas prawny.
Czytaj dalej
- Art. 204 KK paragraf po paragrafie
- Najem mieszkania a prostytucja
- Handel ludźmi
- Jak rozpoznać przymus
- Numery pomocy