W skrócie
- Praca seksualna to dobrowolne świadczenie usług seksualnych przez osobę dorosłą za wynagrodzenie.
- Termin akcentuje wymiar zarobkowy i unika stygmatyzujących określeń.
- W polskim prawie nie ma takiego pojęcia, przepisy mówią o prostytucji.
- Praca seksualna osoby dorosłej na własny rachunek nie jest w Polsce karalna.
Skąd pochodzi termin praca seksualna
Określenie jest tłumaczeniem angielskiego sex work, które zaproponowały i upowszechniły same osoby świadczące usługi. Miało zastąpić słowa nacechowane oceną i podkreślić, że chodzi o zarobkowanie, któremu należą się prawa pracownicze i ochrona zdrowia. Dziś używają go organizacje międzynarodowe, badacze i dziennikarze. Część środowisk krytykuje ten termin, uznając, że zaciera przemoc i nierówność w branży; spór o nazwę odzwierciedla spór o model regulacji.
Praca seksualna w polskim prawie
Polskie przepisy nie znają pojęcia praca seksualna i posługują się słowem prostytucja. Samo świadczenie usług seksualnych przez osobę dorosłą, dobrowolnie i na własny rachunek, nie jest przestępstwem ani wykroczeniem. Karane są osoby trzecie, które do prostytucji zmuszają (art. 203 Kodeksu karnego), nakłaniają, ułatwiają ją albo czerpią z niej korzyści (art. 204). Praca seksualna nie jest też uznawana za zawód: nie ma dla niej kodu PKD, a przyjmuje się, że ustawa o PIT nie obejmuje przychodów z niej, co opisujemy w artykule prostytucja podatek. W innych krajach bywa inaczej, na przykład w Belgii od 1 grudnia 2024 r. można zatrudnić osobę świadczącą usługi seksualne na umowę o pracę. Przepisy się zmieniają, aktualne brzmienie jest w ISAP, a w konkretnej sprawie warto skorzystać z porady prawnika albo z nieodpłatnej pomocy prawnej. Przy przemocy lub przymusie pomagają numery pomocy.
Powiązane pojęcia
Czytaj dalej
- Praca seksualna: pełny artykuł
- Belgia: praca seksualna na umowę o pracę
- Koszty i ryzyka pracy seksualnej
- Słownik pojęć pracy seksualnej
Źródła
- 1.Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 203 i 204, tekst w ISAP.
- 2.Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 2 ust. 1 pkt 4, tekst w ISAP.