W skrócie
- PEP to 28 dni leków antyretrowirusowych po ryzyku zakażenia HIV.
- Trzeba zacząć jak najszybciej, najpóźniej do 72 godzin.
- Pomagają szpitalne oddziały zakaźne i poradnie profilaktyczno-lecznicze HIV.
- Bezpłatny telefon zaufania HIV/AIDS: 800 888 448.
- Po kuracji wykonuje się test na HIV, zgodnie z oknem diagnostycznym podanym przez punkt.
Skąd pochodzi skrót PEP
Skrót pochodzi od angielskiego post-exposure prophylaxis, czyli profilaktyka po ekspozycji, po kontakcie z wirusem. Po polsku mówi się o profilaktyce poekspozycyjnej. PEP stosuje się po różnych sytuacjach: po kontakcie seksualnym bez zabezpieczenia albo z pękniętą prezerwatywą, po przemocy seksualnej, a także po zakłuciu igłą u personelu medycznego. Nie należy go mylić z PrEP, który przyjmuje się przed ryzykiem.
Co zrobić po sytuacji ryzyka
Po sytuacji ryzyka nie warto czekać do rana ani do poniedziałku: z PEP trzeba zgłosić się od razu na szpitalny oddział zakaźny albo do poradni profilaktyczno-leczniczej HIV. Lekarz oceni ryzyko, zleci badania i, jeśli uzna to za zasadne, zapisze leki na 28 dni. Kuracji nie przerywa się samodzielnie. Po jej zakończeniu wykonuje się test na HIV; test czwartej generacji daje wiarygodny wynik ujemny zwykle po 6 tygodniach od ryzyka, a dokładne okno podaje punkt albo laboratorium. Anonimowy i bezpłatny test zrobisz w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym. Jeśli do ryzyka doszło w wyniku przemocy, zgłoś to pod 112 albo skorzystaj z kontaktów na stronie numery pomocy; od 14 lutego 2025 r. czynność seksualna bez zgody jest zgwałceniem niezależnie od użycia przemocy.
Powiązane pojęcia
Czytaj dalej
- PrEP i PEP: pełny artykuł
- Badania na choroby weneryczne
- Przemoc seksualna: pomoc
- Słownik pojęć pracy seksualnej
Źródła
- 1.Krajowe Centrum ds. AIDS: informacje o PEP i placówkach.
- 2.Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 197, tekst w ISAP.